İyi Proje Uygulamaları Eylem 4.3

Proje Adı: "Kültürden Yansıyan Fotoğraflar - Ben ve Öteki -" Semineri
Cultural Reflections in Photography - Me / The Other-" Seminar

Proje Konusu:

"Ben ve Öteki" kavramını inceleyerek, her türlü ayrımcılığın yok edilmesine ve toplumun her düzeyinde eşitliğin sağlanmasına yardımcı olmak. Sanatı ve daha özelde ise fotoğrafı kullanarak, atılımcıların, iyi örneklerin ve tecrübelerin paylaşımı için sağlanan bir platforma ve uluslararası grupların içinde olduğu bir öğrenme sürecine girmek.

Amaçlarımız, katılımcıların beceri, nitelik ve girişimcilik ve kişisel gelişimine katkıda bulunmak bu proje ile gelecekte yeni işbirlikleri sağlamak, Avrupa ülkeleri arasında yeni ağlar oluşturarak gelecekte yeni projelere imza atmak, "Ben ve Öteki" kavramını inceleyerek, her türlü ayrımcılığın yok edilmesine ve toplumun her düzeyinde eşitliğin sağlanmasına yardımcı olmak, Kültüler arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların gözlemlenerek, katılımcıların yeteneklerine ve tecrübelerindeki farklılıklara rağmen tam katılımı ve yerel sivil toplum kuruluşları arasında da iletişim sağlanması ve onlarında gelecekte yeni projeler üretilmesi konusunda bilinçlendirilmesini sağlamak.

Proje Bütçesi: 16.039 Euro
İli: Ankara

Ortaklar

Macaristan : Hungarian Young Greens
Litvenya : Centre For Cıvıc Inıtıatıves
Almanya : Grüne Jugend
Malta : Euro-Med Movement
Polonya : The Point
Fransa : Youth Express Network
İspanya :Rai
Avusturya :Topz Jugend Center
Estonya :Tallınn Open Youth Center

Süre: 5 gün

Proje sahiplerinin iletişim bilgileri (e-posta veya telefon):

Ankara Fotoğraf Sanatçıları Derneği - AFSAD
Yasal temsilci: Gülser Günaydın
Tel:  0312 4172115

Proje sorumlusu (irtibat kurulacak kişi) :

Nuri Şener
E-posta: nurisener2004@yahoo.com
Telefon :+90532 2427640

Proje Koordinatörü ve Eğitimci:

Derya Büyüktanır
e-mail: drbuyuktanir@yahoo.com
Tel: 0532 711 4941

Faaliyetler:

15 eylül 2004, Çarşamba

Katılımcılarımızın büyük çoğunluğu Proje tarihinden önceki gün geldiler. Salı günü yani proje başlamasından bir gün önce onlarla akşam yemeğinden sonra tanışma toplantısı yaptık. Ve bu sayede proje başlamadan gelen katılımcılar birbirlerini tanımış oldular.

Çarşamba günü sabah gelen katılımcılarla sayımız tamamlandı. Öğle yemeğimizden sonra tüm katılımcıların tanışması için bir araya gelindi. Önce Seminerimin amaçları ile ilgili bilgi verildi. Ve bu 5 günlük Seminer boyunca neler yapılacağı anlatıldı. Daha sonra oyunlar ve çeşitli faaliyetler ile birbirimizi, ülkelerimiz, kültürlerimiz ve organizasyonlarımızı daha iyi tanımak için fırsatımız oldu.

Akşam yemeğinden sonra hoş geldin partisi yapıldı. Otel sahipleri canlı müzik gösterisi ile gecemize renk kattılar. Bu gecede amacımız katılımcıların kaynaşması için bir fırsat yaratmak idi. Ve aynı ülkeden gelen gençlerin artık farklı ülkelerden gelen katılımcılarda daha fazla vakit geçirdiği ve bu sayede informel şekilde de olsa kültürlerin kaynaşmasına tanık olduk.

16 Eylül 2004, Perşembe

Sabah oturumumuzda diğer sivil toplum kuruluşlarından katılımcıları da davet ettik. Kuruluşumuz, Ankara fotoğraf Sanatçıları Derneği Yönetim kurulu üyelerinden Hasan Gençtürk bir konuşma yaptı. Ardından program süresince eğitimci olarak görev olan Derya Büyüktanır Gençlik programları ve Seminerimiz hakkında bilgi verdi. Katılımcılara içinde Türkiye, Ankara ile ilgili broşürler, Seminer Programı ve bazı gerekli bilgilerin bulunduğu dosyalar ve ayrıca hazırlanan yaka kartları dağıtıldı.

Kahve arasından sonra bir energiser / hareketlendirici yaptık ve katılımcıların birbirlerinin isimlerini tam olarak öğrenmeleri için bazı isim oyunları oynadık. Katılımcılarımızın beklentilerini öğrenmek ve Seminerimiz ile ilgili önerilenini almak amacı ile "Çantalar" isimli faaliyeti gerçekleştirdik. 3 ayrı büyük kartona 3 farklı çanta resmi çizildi.

Bu çantalardan birincisine:

"Bu Seminere neler getirdiniz? - What have you brought to this Seminar",

diğer çantanın üzerine

"evinize ne götürmek istersiniz - What do you want to take back to your home?"

ve üçüncü çanta ise

"evinize götürmek istemeğiniz şeyler - the things that you don't want to take back home"

yazıları yazıldı. Ve katılımcılara post-itler dağıtıldı. Katılımcılar 15 dakika düşündükten sonra fikirlerini bu post-itler üzerine yazarak ilgili karton/çanta üzerine yapıştırdılar. Herkes bitirdikten sonra bunlar sesli olarak okundu ve bunlar üzerinde konuşmalar yapıldı. Sonunda ise katılımcılardan dağıtılan programı da göze alarak Seminer ilgili önerileri soruldu.

Katılımcıların çantalar üzerine yazdıkları şu şekilde idi:

What have you brought to this Seminar?

Good mood, energy, interest, questions, expectations of new contacts, photos, experience, DVD with photos, my portfolio, desire to discover different culture, expectations, picture, drinks, information about my NGO, an interactive "artwork", myself and some picture, open mind, motivation

What do you want to take back to your home?

Friendship, new contacts, experience, new ideas, a new point of view about "me/the other", more respect and tolerance for the others, different impressions, possibility to host international photo exhibitor, new questions, knowledge about other culture, some new information about photography

The things that you don't want to take back home

Bad mood, disappointment, useless information, misperceptions about other culture, stereotypes about the others,

Öneriler ise, fotoğraf ile ilgi daha fazla faaliyetin yapılması ve tartışmaların fikirlerinin ortaya koyulabileceği ortamların yaratılması, Türk kültürünü tanıtıcı faaliyetlerin olması, tüm katılımcıların aktif katılımının olabileceği yöntemler seçilmesi şeklinde oldu.

Öğleden önceki son faaliyet ise, o ana kadar yapılan faaliyetlerden sonra katılımcıların kendilerini nasıl hissettiklerini öğrenmek amacı ile ve bir anlamda değerlendirme olması açısından farklı hallerdeki insan modellerinin çizildiği bir kağıt dağıtıldı. Ve herkes hangi kişiye yakın bir durumda  olduğunu ve neden öyle hissettiği açıkladı.

Öğle yemeğinden sonra ise önemli Fotoğrafçılarımızdan olan Faruk Akbaş'ın bir gösterisi sergilendi. Katılımcılarımızın görüşleri daha çok bu iki kavramın aslında içiçe geçtiği ve birbirini etkilediği fakat yapılan çalışmalar ile sanatın kültüler üzerindeki etkilerinin arttırılabileceği yönünde idi. Bir çok amaca sanatın farklı dallarının örneğin fotoğraf, kullanılarak erişebileceğini dile getirdiler. Ve yapılan bu gösteri sonunda bir çok katılımcı Türkiye ile ilgili fikirlerinin değiştiğini ve düşündüklerinden çok daha farklı ve renkli bir kültüre sahip olduğunu söylediler. Bu da aslında fotoğrafın kültürleri nasıl etkilediğinin bir örneği olarak kabul edildi.

Kahve arasından sonra ise katılımcılardan baskı, dia veya Cd'ye aktarılmış olan fotoğraflarını getirmeleri istendi. Seminer sonunda yapılacak olan gösteri için bu fotoğrafları AFSAD'dan gelen fotoğrafçılardan oluşan seçici kurul ve katılımcılar birlikte seçtiler. Ve hangi fotoğrafların bu gösteride yer alması gerektiğine karar verdiler. Baskı halinde olan fotoğrafların sayısının az olmasından dolayı sergi yerine bir projeksiyon gösterisi yapılmasına karar verildi. Baskı halinde ve ayrıca dia olarak getirilen fotoğraflardan seçilenler taranmak üzere alındı. Diğer fotoğraflar ise bilgisayar ortamında  seçildi ve CD'ye toplu olarak aktarıldı. Daha sonra gösteriyi hazırlayacak olan ve bilgisayar bilen AFSAD üyesi gönüllü arkadaşlar bu fotoğrafları alarak hazırlamaya başladılar.

Seçim işini bitiren katılımcılar ise akşam yemeğinden sonra yapılacak olan Kültürlerarası gece için hazırlıklarının yaptılar. 12 adet stand hazırlandı ve her ülke için birer stand verildi. Katılımcılar ülkeleri, organizasyonları ile ilgi broşür, doküman, resim, yemek ve içkilerle bu standları hazırladılar.

Akşam yemeğinden sonra diğer NGO üyesi arkadaşlar da gecemize katıldı. Her ülke kendi standını tanıttı. Ve bu sayede hem ülkeleri hem de kuruluşları ile ilgi daha fazla bilgiye sahip olduk. 12 ülkeden gelen 12 renk ile renklenen gece ülke dansları ve sohbetler ile devam etti.

17 Eylül 2004 , Cuma

Sabah yine bir energiser / hareketlendirici ile güne başladık. Bugün konuğumuz Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Avrupa Çalışmaları Merkezinde Bölüm başkanı olan Prof. Dr. Ali Gitmez ile "ben / öteki" üzerine yapılan söyleşi oldu. Ali Gitmez, önce teorik bazı bilgileri slayt gösterisi ile katılımcılara aktardı. Ve daha sonra sorularla devam eden söyleşi süresince özellikle Avrupa içinde yaşanan "ben / öteki" kavramı irdelendi. Bu arada azınlıklar, kadınlar, gençler üzerine de konuşmalar oldu. Hem tarihi hem de felsefi yönden irdelenen  kavramlar katılımcıların bu konudaki soru işaretlerinin giderilmesi açısından faydalı oldu.

Öğle yemeğinden sonra ise katılımcılara Ankara'yı tanıtmak amacı ile bir Ankara turu yaptık. O gün akşam yemeğinden önce tüm katılımcılar ile genel bir değerlendirme yapıldı. Bu geri beslemeler ışığında Seminerimizin nasıl gittiği ve katılıcıların duygularını öğrenme fırsatımız oldu. Türk katılımcılar ve Seminer organizatörleri daha sonra ikinci bir iç değerlendirme ve iş bölümü yaptık ve gerekli düzenlemeleri getirilen öneriler çerçevesinde gerçekleştirdik.

18 Eylül 2004, Cumartesi

Sabah tüm katılımcılar ile birlikte kahvaltıdan sonra Ankara Fotoğraf Sanatçıları Derneği'ne gittik. Burada Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü Dekanı Prof. Hasip Pektaş açılışı yaptı. Fotoğrafı uygulamalı olarak göstermek ve tüm katılımcılar ile birlikte bu denemeleri yapmak üzere çalışmalara başladık. Önce Hocamız, Exlibris hakkında bilgi verdi.

"Exlibris, kitapseverlerin kitaplarının iç kapağına yapıştırdıkları üzerinde adlarının ve değişik konularda resimlerin yer aldığı küçük boyutlu grafik çalışmalardır. Kitabın kartviziti ya da tapusudur. İngilizce "Bookplate" olarak da bilinen exlibris, kitap sahibini tanıtır, onu yüceltir ve kitabı ödünç alan kişiyi geri getirmesi konusunda uyarır. Exlibris önemli bir iletişim aracıdır. Bir ihtiyaç grafiği olarak dogmasına karşın, estetik kaygılarla yapılan özgün yapıtlardır."

Karanlık odaları kullanılarak baskı yaptık. Fakat baskılara geçmeden önce gruplara ayrıldık ve her grup ile ayrı ayrı çalışmalar yapıldı. Bu çalışma hem grup ruhunun oluşturulması hem de ortak çalışmaların çıkarılması için önemli bir fırsat oldu. Tüm katılımcılar kendi exlibrislerini yaptı. Öğle yemeğinden sonra ise bu yapılan baskıların kuruması ile birlikte küçük bir sergi açıldı. Bu sergide ise en iyi olan baskılar seçildi ve bu baskıların  sahipleri  olan katılımcılara ve gruplara Hasip Hoca tarafından küçük hediyeler verildi. Bazı katılımcıların bu konuda çalışmalar yapmak istemesi ve bunları diğer arkadaşlarla ilerde paylaşmak istemeleri gelecekte sanatla ilgili yeni ortaklıkların kurulacağını göstermekte idi. Exlibrisler CD ortamına aktarıldıktan sonra katılımcılara verildi ve ülkelerine götürmeleri istendi.

Bu faaliyetlerden sonra ise Hasip Pektaş ile kültürlerarası öğrenme, teknoloji ve küreselleşme üzerine söyleşi yapıldı. Küreselleşen dünyamızda sanatın öneminden, teknoloji ile birlikte nasıl bir değişim yaşandığından ve "ben / öteki" kavramının da değiştiğinden bahsettik ve tüm katılımcılar kendi ülkelerinden örnekler verdi ve karşılaştırmalar yaptık.

O gün dernek eğitimcilerimizden birinin düğünün olması ise çok güzel bir tesadüf idi. Ve akşam yemeğinden sonra ise Derneğimizde yapılan törene bütün katılımcılarımızı davet ettik. Birlikte hem Türk kültürünü daha yakından tanıma fırsatı buldular hem de dernek üyelerimiz ile tanışma ve kaynaşma fırsatı doğmuş oldu.

19 Eylül 2004, Pazar

Son gün ise öğleden önce, tüm katılımcılardan toplanan fotoğraflarla oluşturulan gösteriyi izledik. Müzik eşliğinde yapılan bu gösteri ardından, bu fotoğraflar ve bizlere yansıttıkları, verdiği duygular üzerine konuştuk. Fotoğraflar gerçekten kültürleri yansıtabiliyor mu? Bu gösteriden sonra diğer kültüler hakkındaki fikirlerimiz değişti mi? Sanatta objektif / sübjektif olabilmek gibi konularda konuştuk. Ve vardığımız ortak noktalar ise, sanatın özelikle görsel sanatların insanlar üzerinde çok önemli bir etkisi olduğu ve bu önemli aracın iyi kullanılması ile bir çok önyargının giderilebileceği ve  kişilerin objektif olabilmelerinin bu anlamda çok zor olduğu için bazı önyargıların ve hatta yanlış anlamaların kaçınılmaz olduğu idi. Fakat gençler olarak, bizler sanatı birleştirici bir araç olarak görerek ve kullanarak bu seminer devamında daha farklı bir sanat dalında yeniden biraraya gelmeye karar verdik. 

Öğle yemeğinden sonra topluca Seminerin değerlendirmesini yaptık. Önce herkese birer boş sayfa dağıtıldı. Ve herkesten 5 dakika içinde Seminer ile o andaki duygusunu yazması istendi. Ve daha sonra bu yazılanlar paylaşıldı. Yazılanlardan bazıları ise şunlar idi:

In the way to get somewhere or something

I feel very good, because I got to know interesting people, interesting city, and new impressions about world.

The project was really interesting. I am not a professional photographer; it was really good to meet such artistic people

An important initiative! The slide touched me. I think this program is good like an introduction to the international contacts and exchanges through photography

Let's see more things!

Nice group, excellent organisation, nice venue, thank you AFSAD!

Daha sonra toplu bir değerlendirme yapıldı. Bu yapılan değerlendirmelerden katılımcılardan çoğunun Seminerimizden memnun kaldığını gördük. Fakat eleştiriler ise:

Seminer süresinin az olması,

Türk kültürünü tanıtıcı daha fazla faaliyetin olması gerektiği,

Fotoğraf ile daha çok şeyin paylaşılması gibi konularda oldu.

Katılımcılardan gelen öneriler ile ileride Avrupa Birliği içindeki Kültür programlarına bu Seminerin bir devamı olarak başvurmasına karar verildi. Gelecekte başka projelerde yeniden bir araya gelme temennisinde bulunuldu. Fransa'da bu projelerde çalışan arkadaşlarımız bu konuda gönüllü oldular. Ayrıca Macaristan'dan gelen katılımcımız Seminerle ile ilgili bilgilerin olduğu ve ayrıca  düşünce ve önerilerin paylaşılabileceği bir web sayfası hazırlayacağını bildirdi. Biz de tüm katılımcıların bilgilerini alarak bir yahoo group oluşturma sözü verdik. Böylece ilerde yapılacak olan tüm projelerden haberdar olma şansını yakalamış olacağız.

Bu değerlendirmeden sonra katılımcılara genel değerlendirme formları verildi. Ve bu formlar tüm Seminerin değerlendirilmesi için bizler için önemli birer kaynak oldu. Gelecekteki projelerimizde daha iyi çalışmaların yapılması ve bu projemizdeki eksiklerimiz görmemiz için bu formlardaki bilgiler bizim için önemli birer veri olacaktır. Ve verileri bilgisayar ortamında grafikler haline getirdik.

Akşam yemeğimizi ise Ankara Kalesi içindeki bir restoranda yedik. Ve Türk yemeklerini katılımcılarımıza tattırma fırsatı bulduk. Ayrıca canlı Türk Sanat müziği ve Türk halk müziğinin de olası gecenin renklenmesini sağladı. Tüm katılımcılarla birlikte yapılan Güle Güle partisi ile Seminerimizi bitirdik.

20 Eylül 2004, Pazartesi

Katılımcıların bir kısmı gece bir kısmı ise sabah ülkelerine döndüler.

Yabancı Katılımcı, Proje Koordinatörü ve Türk Öğrencilerin Görüşleri

Projenin Başarılı Yönleri: 

Programımıza 12 ülkeden  gençler katıldı. Katılımcılar, sanatla profesyonel veya amatörce ilgilenen, sanat eğitimi alan veya fotoğraf çekmeyi ve bu yolla duygularını aktarmayı seven çoğunluğu genç kişilerden oluştu. Projemiz ile bu kişilere fotoğraf yolu ile duygularını ve tecrübelerini paylaşma ve ayrıca kendi kültürlerini aktarma fırsatı verdik. Bunları ise farklı metotlarla ve yaratıcı yolarla yapmaya çalıştık. Amacımız ülkemizde ve diğer ülkelerde yapılan gençlik faaliyetlerinin kalitesinin arttırılması, tek taraflı değil hem projenin konusuna uygun hem katılımcı profilini göz önüne alacak şekilde bir Seminer yapmak idi.

Projenin sadece uygulama aşaması değil daha sonraki aşamada da etkilerinin devam etmesi için görsel çıktılarla destekledik. Örneğin 12 ülkeden gelen gençlerin getirdikleri fotoğraflardan oluşan bir gösteri hazırladık. Ve ayrıca karanlık odada baskı çalışması yaptıktan sonra mini bir sergi açtık ve bunları dijital ortama aktardık. Bu çalışmaları ise bütün katılımcılarla paylaştık ve düşüncelerimizi ortaya koyduk. Ayrıca projemizin sadece pratik değil biraz da teorik yanının olması için Ortadoğu Teknik Üniversitesi Avrupa Çalışmaları Bölümünden Prof. Dr olan bir hocamız ile program teması olan "Ben / Öteki" kavramını Avrupa boyutunda tartıştık.

Tüm bu yapılan faaliyetlerin gençlik projelerinin daha iyi olması, gelişmesi için bir basamak olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca proje esnasında enegiser, ice breaking games, getting to know each other diye geçen oyun ve uygulamalarla daha renkli ve yaratıcı olmaya ve tüm katılıcıların tam katılımını sağlamaya çalıştık. Ayrıca grup çalışmalarına önem verdik ve farklı ülkelerden gelen gençlerin bu gruplarda yer almasını sağladık.

Proje ile karşılıklı anlayış ile aktif bir vatandaş olabilmek için diğer kültürleri yadsımadan ve önyargılardan kurtularak bakmak için 12 değişik ülkeden gelen katılımcıların kültürlerinin benzer ve farklı yönlerini de görmeye / göstermeye çalıştık. "ben ve öteki" temasını seçmemizde amaçlardan biri de katılımcıların kendileri sorgulamaları ve en azından beyinlerinde daha önce olmayan soru işaretleri ile ülkelerine dönmelerini sağlamaktı. Bu amacımıza ulaştığımızı umut ediyoruz. Örnek olarak ,Türkiye'ye  ilk kez gelen katılımcılar ağırlıkta idi. Ve Türkiye hakkında olumsuz bir çok düşünce ile gelmişlerdi fakat dönerken hepsinin sorduğu soru diğer projenin ne zaman olacağı idi. Bu da bizi ve çok mutlu etti.

Proje sonunda yapılan değerlendirmede ise diğer katılıcıların özellikle Almanya, Fransa ve Yunanistan'dan gelen katılımcıların bu projenin devamı olarak (follow up) arklı projeler geliştirmek istedikleri ve bu projenin 2005 yılında yapılması gibi kısa dönem için amaçlar konuldu.

Karşılaşılan sorunlar:

Seminerimiz başlamadan önce bir çok kuruluş ile ek finansman için görüşmeler yapıldı fakat somut olarak yani maddi anlamada bir destek alamadık. Sadece Sanfo Color katılımcıların fotoğraf ve dialarının ücretsiz taranması için bize destek verdi. Ayrıca proje çekimlerin yapılması için gerekli desteği yine derneğimiz üyelerinden sağladık. 

Bunun dışında program hibesi ile ilgili olarak en büyük sorun belirlenen hibenin proje bitiminden sonra gelmesi oldu. Temennimiz bu sıkıntıların diğer projelerde de yaşanmamasıdır.