MESLEKİ EĞİTİMDE KALİTE GÜVENCESİ  (EQAVET)

Mesleki Eğitimde Kalite Güvencesi Yöntemleri

Kalite Güvencesi Yöntemleri, herhangi bir mesleki eğitim ve öğretim kurumu tarafından ortaya konan kalitenin sağlanmasını ve geliştirilmesini amaç edinen belli bir entegre politikalar, prosedürler, kurallar, kriterler, araçlar ve teyit edici enstrümanlar ve mekanizmalar setidir.

En çok kullanılan kalite güvencesi yöntemleri: öz değerlendirme (self-evaluation/self-assessment), dış değerlendirme ve akreditasyondur. Bunlar, ulusal ve Avrupa kalite güvence politikalarının merkezinde olan yöntemlerdir. Üçü de EQAVET ile yakından ilişkilendirilebilir.

Bu üç yöntem birbiriyle oldukça ilişkilidir: Öz değerlendirme daha sonraki dış değerlendirme ve akreditasyonun temelidir; emsal değerlendirmesinde iç ve dış değerlendirme çeşitli aşamaları kapsayan bir prosedürde birleştirilir.

Öz değerlendirme, yıllardır ulusal seviyede ve Avrupa seviyesinde teşvik edilen en önemli yöntemdir.  Birçok ülkede kalite yönetim sistemleri özellikle kamu sektöründe eğitim kurumlarında öz değerlendirmenin geliştirilmesine odaklanmıştır.

Öz-değerlendirme genellikle kalite güvence/yönetim sistemi oluşturmada ilk aşamayı oluşturur.

Yeni bir Yöntem olarak Emsal Değerlendirme: Dış değerlendirme için emsal kullanma (Kritik arkadaşlar) dış değerlendirmeye ayrı bir kalite katar. Bir kere emsal sürece saha bilgisini ve uzmanlığını getirir böylelikle değerlendirme gerçek pratiğe dayanır. İkinci olarak emsal, değerlendirilen ile eşittir.(benzer kurumlarda çalışan meslekdaşlar) Dolayısıyla hiyerarşik olarak üst olarak görülen değerlendirici veya müfettişlerin yerine emsalin kullanılması, uzmanların yaptıkları işin kalitesiyle ilgili sorumluluğu üstlenmelerini pekiştirir. Ayrıca bu yöntem ucuz bir yöntemdir.

Mesleki Eğitimde  Kalite Yönetim Sistemleri

Bir örgütü kaliteye yönelik olarak yönetmek ve kontrol etmek için koordineli olarak yapılan faaliyetler.

Kaliteye dönük olarak yönetim ve kontrol genellikle kalite politikasını ve hedeflerini, kalite planlamasını, kalite kontrolünü, kalite güvencesini ve kalite iyileştirmelerini içerir.

Toplumun Hızla değişen ihtiyaçlarını, beklentilerini ve gereklerini karşılamak, memnuniyeti artırmak için eğitim-öğretim hizmetinin etkinliği ve etkililiğinin düzenli olarak verilere dayalı bir biçimde değerlendirilmesi, izlenmesi ve iyileştirilmesi zorunludur.

İşte kalite yönetim sistemi bunu başarmak için bir araçtır.

Kalite yönetim sistemi, mesleki eğitim ve öğretimi sürekli iyileştirmek üzere; planlama, uygulama, değerlendirme ve gözden geçirme arasında dengeli bir ilişki kuran kalite döngüsüne dayalı bir araç olarak görülmelidir.

Bu çerçevede, kalite yönetim sistemi, mesleki eğitim ve öğretimin performansını ve kalitesini sağlayan, izleyen ve iyileştiren entegre politikalar, prosedürler, kurallar, kriterler, göstergeler, araçlar ve teyit edici enstrümanlar ve mekanizmalar içeren sistematik bir yaklaşımı işaret eder.

Kalite standartları kalitenin kilit unsurlarını ortaya koyan referans noktaları olduğu için kalite yönetim sisteminin merkezindedir.

Kalite standartları, bu standartların nasıl operasyonel hale geleceği belirten kriterlere bölünür.

Göstergeler ise kalite hedeflerinin/standartlarının/kriterlerinin ve aynı zamanda paydaşların ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığını ve ne derece karşılandığını değerlendirmek için kullanılır.

EQAVET

Mesleki eğitim ve öğretimde kalite yönetimi ve iyileştirme sisteminin geliştirilmesi Avrupa çapında şuan 18 Haziran 2009 tarihli “Mesleki Eğitim ve Öğretimde bir Avrupa Kalite Güvencesi Referans Çerçevesinin Kurulmasına ilişkin Tavsiye”nin uygulanmasına odaklanmaktadır. Bu tavsiye kararı kalite yönetimi sistemlerinin ve pratiklerinin sürekli iyileştirilmesine dolayısıyla nihayetinde mesleki eğitim sistemlerinin ve mesleki eğitim hizmetinin iyileştirilmesine yeni bir ivme kazandırmıştır.

Bizatihi EQAVET Gösterge NO 1 “Mesleki eğitim ve öğretim sağlayıcıları için kalite güvence sisteminin ilgisi”, Avrupa’da bütün ülkelerde ve mesleki eğitim ve öğretim sağlayacıları arasında kalite yönetim sistemlerinin uygulanmasını desteklemektedir.

EQAVET Çerçevesi kaliteye ilişkin sistematik bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Ulusal Mesleki eğitim ve öğretim sistemleri için EQAVET Çerçevesi (kalite kriterleri olarak bileşenleri, tanımlayıcı göstergeleri ve 10-gösterge) kalite yönetim sistemlerinin daha yapılandırılmış bir şekilde uygulanması için katalizör rolü oynayabilir.

EQAVET Avrupa seviyesinde ve ulusal seviyede mesleki eğitim ve öğretim sisteminin kalite güvencesine sistematik bir yaklaşım geliştirmeyi amaçlayan kalite iyileştirme ve kalite güvence döngüsü üzerine inşa edilmiştir.

Döngünün 4 aşaması-Planlama, Uygulama, Değerlendirme ve Gözden Geçirme- kalite iyileştirmenin temel döngüsünü (the PDCA cycle) izler.  Bu dört aşama gösterge niteliğindeki tanımlayıcılar ile desteklenir. Bunlar birlikte mesleki eğitim ve öğretimin ortak çekirdek kalite kriterlerini oluşturur. Bunlar kalite güvencesi sistemlerinin mesleki eğitim ve öğretime özgü hale getirirler.


 

EQAVET Kalite Döngüsünün Aşamaları    

 

Ortak Çekirdek MEÖ Kalite Kriterleri


Planlama

Açık amaçlar ve belirlenen amacı gerçekleştirmeye yönelik tutarlı planlama - Sistematik bir kalite yaklaşımının varlığı

Uygulama

Bir uygulama planının varlığı - Kaynakların ve sorumlulukların açık bir şekilde tahsisi

Değerlendirme

İyi Tanımlanmış bir değerlendirme sisteminin ve sistematik bir değerlendirme stratejisinin varlığı - Değerlendirme için tutarlı ve hesap verebilir bir yöntemin kullanılması

Gözden Geçirme

Değerlendirme sonuçları, geri bildirim mekanizmaları ve planlama süreci arasında görünür ve belgelendirilmiş bir bağlantı


Hayat Boyu öğrenmede Kalite güvencesi projeleri, planlama ve uygulama aşamasına katkıda bulunan çok geniş bir kalite güvencesi/yönetimi sistemleri geliştirmiştir. Bu durum, sistematik yaklaşımı kalite çalışmalarının merkezine koyan EQAVET Çerçevesi ile uyumludur.

Ancak dikkat edilmesi gereken nokta mevcut kalite yönetim sistemleri ve yaklaşımlarının EQAVET’in uygulanmasına esas teşkil eden prensipleri, kalite kriterlerini, gösterge niteliğindeki tanımlayıcıları, göstergeleri ne derece içerdiğidir.  Bu, kalite yönetim sistemini mesleki eğitime özgü ve Çerçeve ile uyumlu hale getirecektir.

Konuyla ilgili daha fazla bilgi için, aşağıdaki bağlantılardan EQAVET web sayfasını ve 19-20 Aralık 2012 tarihinde düzenlenen Mesleki Eğitimde Kalite Güvencesi konulu LDV tematik izleme toplantı sunularını inceleyebilirsiniz.

İlgili Linkler ve Dokümanlar

Tematik İzleme Toplantısı Kitabı 

EQAVET web sayfası

Tematik Toplantı (EQAVET) Sunuları

QALLL Tavsiyeler Kitapçığı